Yutkunurken zorlanmak tümör belirtisi olabilir

 

Yemek yeme esnasında yutkunurken zorlanıyorsanız, su içmek bile size acı veriyorsa ve bu durum hayat kaliteniz üzerinde olumsuz etkiler bırakıyorsa sebebi disfaji olabilir.

Avrasya Hastanesi K.B.B bölümünden Op. Dr Koray Cengiz, halk arasında yutkunma zorluğu olarak bilinen disfajinin nedenlerini ve tedavi yöntemlerini sizler için anlattı.

DİSFAJİ NEDİR?

Disfaji ya da bilinen adıyla yutkunma zorluğu, alınan yiyecek ve içeceklerin ağızdan mideye inerken normalden daha fazla zaman ve çaba gerektirmesi durumudur. Hatta bazı durumlarda yutkunma güçlüğüne ağrı da eşlik eder. İleri safhalarda ise yiyecek ve içecekleri yutmak imkansız hale gelebilir.

Genellikle besinler çok hızlı veya yeterince çiğnenmemesi durumunda görülen yutma güçlüğü kalıcı hale geldiğinde mutlaka tıbbi olarak tedavi edilmelidir. Her yaşta görülen yutma zorluğu daha çok yaşlılarda görülmektedir.

DİSFAJİ NEDEN ORTAYA ÇIKAR?

Yutma faliyetlerine katılan organların; enfeksiyon, tümöral, metabolik, nörolojik, doğumsal ve diğer nedenlerle fonksiyonlarının bozulmasıyla yutma güçlüğü ortaya çıkabilir. Bunun dışında;

- Bademcikler şişmiş ve yemek borusu çok daralmış ise yutmada sıkıntı olur.

- Yemek borusunun kaslarında görülen zayıflık da yutma güçlüğüne sebep olur.

- Barretözofagus rahatsızlığı yutma güçlüğü ve takılma hissi ile kendini gösterir.

- Yemek borusunda görülen iltihaplar disfajinin nedeni olabilir.

- Bazı kas hastalıklarına bağlı (GuillainBarresendromu gibi bir durum) nedeni ile yutma güçlüğü olabilir.

- Bazı alerjik nedenlere bağlı yutma güçlüğü ve boğazda takılma hissi oluşabilir.

- Bazı mide hastalıkları nedeni ile yutma güçlüğü ve boğazda takılma hissi görülebilir.

- En kritik sebebi ise yutma eyleminin geçiş bölgesinde görülen tümörlerdir. Katı gıdalarda kendini gösteren tümor, ilerledikçe sıvı gıdaların tüketilmesini de zorlaştırır.

Disfajinin en yaygın belirtileri

- Yutma esnasında ağrı oluşması,

- Ağızda tükürük artışı,

- Yiyeceklerin boğaza takılma hissi,

- Midede ekşime,

- Boğaz ve göğüste rahatsızlık hissi,

- Yiyeceklerin geri gelmesi,

- Besin ve mide asidinin boğazda birikmesi,

- Ani görülen kilo kayıpları bu belirtiler arasında sayılabilir.

Bebek ve çocuklarda görülen disfajinin belirtileri ise şu şekilde özetlenebilir; emzirme ve yemek yeme sırasında dikkat eksikliği, yemek yemeği reddetmesi, yemek yerken ya da emerken görülen huysuzluk, yemek yeme sırasında boğulur gibi olması, öksürmesi, kusması, kilo alma ve büyümede yavaşlama vb.

DİSFAJİ PROBLEMİNDE TEŞHİS SÜRECİ

Kendisinde veya çocuğunda yutma güçlüğü olduğunu gözlemleyen bir kişinin mutlaka gastroentroloji, KBB veya genel cerrahi uzmanına başvurması gerekir. Yutma güçlüğü veya boğazda takılma hissi tanısı için gereken kan testleri, endoskopik gastroskopi tetkiki, baryumlu röntgen, klinik muayene, hastanın öyküsü gibi yöntemler ile yutma güçlüğünün nedeni tespit edilmeye çalışılır. Eğer doktor tümör veya kanserden şüpheleniyorsa onkolojik değerlendirmeler gerekir.

DİSFAJİ(YUTKUNMA GÜÇLÜĞÜ) TEDAVİSİ

Disfajide tedavi yöntemi hastalığın teşhisine göre değişiklik gösterir. Eğer beyne bağlı bir sebepten ötürü yutma güçlüğü görülüyorsa bunu tedavi etmek çok mümkün değildir. Çünkü felçli kasların tekrar aktif hale gelmesi zordur. Bu hastalarda mide karın duvarı ile ağızlaştırılarak bu kapıdan hastanın beslenmesi sağlanır.

Sebep enfeksiyon ise, antibiyotikler, ağız ve boğaz antiseptik gargara ve spreyleri kullanılabilir. Bademcik şişmesine bağlı yutma güçlüğünün tedavisinde bademciklerin şişmesine neden olan iltihabi durumun tedavisi ya da bademciklerin cerrahi olarak alınması gibi tedaviler uygulanır. Eğer kas hastalıklarına bağlı olarak ortaya çıkıyorsa fizik tedavi ile yutkunma güçlüğünün önüne geçilebilir.