Yazı Detayı
16 Mart 2017 - Perşembe 09:47 Bu yazı 228 kez okundu
 
Hiperaktivitite ve dikkat eksikliğinde (DEHB) beslenme nasıl olmalı?
Gülsüm Kasapoğlu
 
 

Hiperaktivite ve dikkat eksikliği, dürtüsellik ile karakterize nörodavranışsal gelişimsel bir bozukluktur. DEHB olan çocukların 3 tip semptomu vardır. Ağırlıklı olarak, hiperaktif-dürtüsellik, çoğunlukla dikkatsiz ve kombine hiperaktif-dürtüsel ve dikkatsiz. Bu bozukluğa, sadece beslenme tedavisi iyi gelir ya da beslenmeden kaynaklı bir problem vardır diyemeyiz ama yapılan bazı araştırmalar bazı beslenme çeşitlerinin çocuklarda görülen hiperaktivite ve dikkat eksikliğini tetiklediği ya da azalttığı görülmüş.
DEHB'DEGÖRÜLEN DÜRTÜSELLİK BOŞ ENERJİYE EĞİLİMİ ARTTIRIR
DEHB'i olan çocuklar ya da yetişkinlerde, dürtüsellik ön planda olduğu için, yağlı, karbonhidratlı yiyeceklere eğilim daha fazladır. Aynı zamanda aşırı susama ve iştah artışı da görülür. DEHB'İ ETKİLEYEN ETMENLER
1. Suni renklendirme ve Yapıştırmalar 
Yapılan birçok araştırma da görülmüş ki katkı maddeleri içeren hazır gıdaları tüketen çocuk ve yetişkinlerde hiperaktivite tetiklenmiş. Bu sebeple tamamen hazır gıdaları çıkaran, sebze ve meyveyi ortadan kaldıran diyetler ortaya atılmış. Ama bu radikal diyetlerin uygulanması desteklenmiyor.
2. Şeker Tüketimi
Şeker içeriği yüksek olan besinler, pankreasta insülin salınımını artırır, daha sonrasında hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) ile tekrardan daha fazla şekerli besinler yemeye eğilim artar daha sonrasında epinefrin (adrenalin)salınımı artar ve sonuç olarak buda hiperaktiviteyi tetikler.
3. Omega-3 ve Omega-6
Esansiyel yağ asitleri, temel hücre işleyişini destekler ve genel bağışıklığı, kalp sağlığını geliştirir. Ek olarak DEHB'i ilgilendiren yararı ise, sinir hücreleri arasında madde iletimini sağlar. Amerikan Psikiyatri Derneği'ne göre; Sadece omega-3 takviyesi hiper aktivite ve dikkat eksikliğinde etkili olmamakta ancak omega-3 ve omega-6 birlikte kullanıldığında yararı olmaktadır. Bazı DEHB'li çocuklara da böyle kombine takviyeler doktor kontrolünde verilebilir.
Omega-3 kaynakları; Karides, ton balığı, somon, krill balığı, ceviz, semizotu, keten tohumu iken, omega-6'nın kaynakları; bitkisel sıvı yağlar ve yağlı tohumlardır. (tuzsuz, kavrulmamış kuruyemişler) 
4. Çinko ve Demir eksikliği
DEHB ile ilgili araştırmaları incelediğimde özellikle dikkatimi çeken etkenlerden birisi omega-3 iken, bir diğeri ise çinko idi. Yapılan birçok araştırmada çinko eksikliğinin hiperaktiviteyi ve dikkat eksiliğini tetiklediği görülmüş. Aynı zamanda demir eksikliği de olumsuz etki göstermiştir. DEHB iseniz ya da riski varsa bu değerleri kontrol ettirerek önleminizi almalısınız.
DEHB' DE NASIL BESLENİLMELİ
1.Öncelikli hedefimiz hurda gıda dediğimiz, vücuda yararı olmayan ama boş enerji sağlayan şekerli ve yağlı gıdalardan uzak durmak olmalı. Eğer bu şekilde beslenirseniz, daha önce bahsettiğim mekanizma ile sürekli birbirini tetikleyen bir kısır döngünün içine girerek kilo artışına ve bu bozukluğun tetiklenmesine neden olursunuz.
2. Katkı maddesi, gıda boyası içeren hazır paketli ürünleri tüketmemeye çalışın.
3. Omega-3,omega-6 kaynaklarını posa(lifli) gıdalarla destekleyerek kombine şekilde beslenin. Örneğin; Ton balıklı cevizli bir salata, ekmek şeklinde bir öğün yaparsanız; ton Balığı ve ceviz ile omega-3,omega-6 almış, aynı zamanda salata ve ekmek ile posa yönünden desteklemiş olursunuz.
4. Demir ve çinkodan zengin beslenmelisiniz. Özelikle DEHB'li olanlarda bu minerallerin eksikliği görülmüş. Doktor kontrolünde takviye alınması gerekiyorsa bu eksikliği ortadan kaldırmalısınız.
Demir kaynakları; KC., kırmızı et, kurubaklagil, pekmez, yumurta, siyah üzüm, kuruyemişler,…vb.
Çinko kaynakları; sebzeler, kuruyemişler, hayvansal gıdalar vb.
5. Meyve ve sebzelerden, tam tahıllardan zengin, sağlıklı yağları ve iyi protein kaynaklarını içeren bir beslenme şekli olmalı. Bu demektir ki, Akdeniz diyeti benimsenmeli ve batı tarzı beslenmeden uzak durulmalıdır.
6. Sağlıksız doymuş yağlardan, transyağlardan, hızlı sindirilen karbonhidrat kaynaklarından ve fastfood yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
EBEVEYNLERE DÜŞEN GÖREV
Radikal diyetlerin aksine hafif bir diyet ve diyet takviyesi sağlanmalıdır. Kısıtlayıcı diyetler sadece sınırlı destek sağlar. Özellikle, koruyucu ve renklendirici içeren gıdalardan mümkün olduğunca tüketim engellenmelidir.
Bedenen, ruhen ve sosyal olarak daha sağlıklı çocuklar ve yetişkinler yetiştirmeniz dileğiyle sağlıkla kalın.

 
Etiketler: Hiperaktivitite, ve, dikkat, eksikliğinde, (DEHB), beslenme, nasıl, olmalı?,
Yorumlar
Haber Yazılımı