Halk Kütüphanesi Müdürü Hidayet Oktay'ın, ilçe kültür sanatına yön veren değerleri ele aldığı "İz Bırakanlar" köşesinde bugünün konuğu Vefale Talıblı...
Vefale TALIBLI:
Vefale hanım, Azeri Türklerinden olup uzun yıllardır ilçemizde ikamet etmektedir. İki devlet tek millet anlayışının ürünü olan yazarımız iki kültürü tek milletle harmanlayarak ürünler vermektedir. Geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızın sağlıklı yetişe bilmesi için çocuk edebiyatında ürünler veren yazarımız. İlk kitabında yol göstericimiz Atatürk’ü işlemiş.
Akademisyen kimliği de olan yazarımızdan gelecekte iki kültür iki devlet tek millet adına çok farklı çalışmalar bekliyoruz. Gelecek zamanda farklı konulardaki çalışmaları ile aramızda olmasını beklediğimiz yazarımıza bütün emekleri için teşekkür ederiz. Okurunuz bol çocuklarımız aydınlık olsun
H.O: Vefale Talıblı kimdir? (3- 4 Cümle ile) V.T: 1981 Azerbaycan doğumluyum. Azerbaycan Devlet Üniversitesi Azerbaycan Dili ve Edebiyatı mezunuyum. 2004-2009 yıllarında Azerbaycan Devlet Diller Üniversitesi’nde eğitim görevlisi olarak çalıştım. 2010 yılında evlenerek Manavgat’a yerleştim.
H.O: VefaleTalıblı için Manavgat ne anlatmaktadır? V.T: On seneden fazladır Manavgat’ta yaşıyorum. Manavgat benim için bir doğa harikasıdır. İnsanları da doğası kadar harika, sıcakkanlı, misafirperver, hoşgörülüdür. Manavgat benim için çok değerli dostluklar kazandığım memlekettir.
H.O: VefaleTalıblı için yazmak nedir? Yazmanızın gerekçesi nedir? V.T: Fransız yazar Marguerite Duras’ın çok beğendiğim bir sözü var “Yazmak, gürültüsüz haykırmaktır”.. Ben de duygularımı, bazen üzüntümü, bazen sevincimi ifade etmek için yazıyorum. İnsanoğlu için bence en etkili olay okuma ve yazmayı öğrenmiş olmasıdır.
H.O: VefaleTalıblı için edebiyat nedir. Edebiyatsız bir dünyada yaşamak ister miydi? V.T: Benim için edebiyat hayatın kendisidir. Aynadır edebiyat. Her bir insan edebiyattan kendine pay biçebilir. Çok şükür ailemde beni edebiyatın içine sürükleyen, örnek aldığım, bana edebiyatı sevdiren kişiler oldu. Bunun aksinin olmasını, yani edebiyatsız bir dünyada yaşamayı düşünmek bile istemezdim…
H.O: VefaleTalıblı açısından edebiyatın amiral gemisi nedir. (Şiir, roman, tiyatro, deneme gibi) açıklar mısınız? V.T: Edebiyat, çok sayıda türlerinin var oluşu sayesinde zengindir. Ve bu türler birbirine bağlıdır, birbirini tamamlayandır. Bu türlerden biri diğerinden daha önemlidir diyemeyiz. Mesela sözlü edebiyatın anlatımında şiir önemli bir rol oynar. Romanlar gerçek yaşamı yansıtmaya çalışmasıyla edebiyatta çok önemli bir yere sahiptir. Diğer türlerin de edebiyatta kendine özgü önemli yerleri vardır.Belki tarihi romanlar ama tarihi gerçekliği gözeten romanlar en sağlam amiral gemi olabilir.
H.O: VefaleTalıblı eserlerini üretirken nasıl bir yol izlemektedir? Günün hangi saatlerinde yazar. Günde kaç sayfa yazar. Yazmak nasıl bir duygudur. Yazdıklarınızı kendiniz beğenir misiniz? V.T: Öncelikle yazmak, özellikle çocuklar için yazmak çok büyük bir sorumluluk istiyor. Yani yazar yazdıklarından, içeriğinden, yaratacağı etkiden sorumludur. Ben de çocuk kitabı yazarken bu özelliklere dikkat ediyorum. Genellikle geç saatlerde, nasıl derler el-ayak çekildikten sonra yazarım. Her gün şu kadar sayfa yazacağım diye bir belirtim yok. İçimden geldiği kadar yazıyorum. Yazmak beni rahatlatıyor. Yazmak benim için duygularımın uzantısıdır. Bazen okurken bunu keşki böyle yazmasaydım veya keşki böyle yazsaydım dediğim çok oluyor.
H. O: Bilim dünyası insanların yazması için en uygun zamanın sabah saat 10 ile 12 arası olarak belirlenmiş siz bu konuda ne dersiniz.? V.T: Bence yaratıcılık kıvılcımının çarpma saati belli değil. Bir yazar her an yazmaya hazır olmalıdır.
H.O: Bir kitap yazmak hem bir meslek, hem de bir hobidir, yani hem bir iş hem de bir tutkudur. Ne dersiniz. V.T: Öyledir. Çünkü yazma sebepleri farklı olabilir. Kimi zengin ve ünlü olmak için, kimi kariyerinde ilerlemek için, kimi adını bir kitap kapağında görmek için, kimi yazdıklarını paylaşmak için yazar.
H. O: VefaleTalıblı, sizce kitap yazmak mı zor yoksa o kitabı düzeltmek mi? Birde düzeltmenin sonu var mı? Edebiyat dünyası, hızlı yaz yavaş düzenle ilkesine sahiptir siz nasıl yazıyorsunuz? Siz çocuk edebiyatında eserler üretmektesiniz. Çocuk edebiyatı hakkında ne söylemek istersiniz? V.T: Kitap yazmak da, onu düzenlemek de sorumluluk isteyen ve zor bir yaratıcılıktır. O an bir şey yazmaya odaklanıyorsam düzeltme yapmıyorum, düzeltme işini sonraya bırakıyorum. Çünkü düzeltmenin sonu yoktur. Çocuk edebiyatı iki kat sorumluluk istiyor. Çünkü çocuk, kendine özgü algıları olan, dünyayı kendi bakış açısıyla değerlendiren bir varlıktır. Bunun için yani çocuk edebiyatının okuru özel olduğu için yazarken de özel ilgi ve bilgi gerekir.
H.O: VefaleTalıblı, sizi etkileyen Türk ve Dünya yazınındaki önemli kalemler kimlerdir. Neden? Birde Türk edebiyat tarihinde ki en önemli romancı ile şair kimdir. Neden? V.T: Örnek olarak bir çok kalemleri sayabilirim ama Yaşar Kemal’in yeri başka benim için.”İnce Memed” çok sevdiğim bir eserdir ve yazarın onu hangi ortamda yazdığını öğrendiğim zaman çok etkilenmiştim. Dünya edebiyatından Agatha Christie’nin eserlerini ve Gi De Mopassan’ın sonu beklenmedik biten novellerini okumayı çok seviyorum. Şairlerden Cemal Süreya ve Ahmed Cavad’ın şiirlerini çok beğenerek okuyorum.
H.O: Vefale Talıblı, bir edebiyatçıyı güzellik mi tetikler yoksa çaresizlik mi? Bir şiir güzel bir göl kenarında mı yazılır yoksa çaresizlik içinde mi? V.T: Her ikisi de tetikler. Ve farklı duyguların ortaya çıkmasına sebep olur. Güzel bir göl kenarında yazılan şiirle çaresizlik içinde yazılan şiir aynı olmaz ama belki verdiği duyguların etkisi ölçü olarak aynı olabilir. Çünkü edebiyat hayattır ve hayatta bu duyguların hepsini yaşarız.
H.O: kitaplarınız için ülke okurlarına ne söylemek istersiniz. Ayrıca Manavgat okurlarına özel bir mesajınız var mı? Manavgat edebiyatı hakkında ne düşünüyorsunuz? V.T: İlk kitabım Azerbaycan’da çıkmış “Duygu Adlı Bir Yağışam” isimli şiir kitabıdır. İkinci kitabım çocuklar için yazdığım “Harunlu Masallar” kitabıdır. Kitap, küçük yüreklere örnek davranış niteliğinde okuyacakları dört masaldan oluşuyor.
Bilinçli bir nesil yetiştirmek için kitapların ne kadar önemli olduğunu, kendimize ve başkalarına saygı duymayı öğrettiğini unutmayarak yüreği ve aklı dünya ve insanlık sevgisiyle dolu Manavgat okurlarının da bu bilinçle yetiştirildiğine inanıyor ve tüm okurlara sevgi ve saygılarımı gönderiyorum.
Manavgat edebiyatı şuan çok değerli yazarlarla çok güzel bir şekilde büyüyor. Ve daha da güzel işlerle, etkinliklerle okurların karşısına çıkacağına inanıyorum. Ve tüm yazar arkadaşlara başarılar diliyorum..
Aşağıdaki isimler siz de neyi çağrıştırmaktadır. Sizi en çok etkileyen kitap (Roman, şişir, tiyatro ya da araştırma) nedir? Orhan Veli: Özgün ve yenilikçi şair Attila İlhan: “Ayrılık sevdaya dahil” Nihal Atsız: Türkolog, Türkçülük taraftarı Necip Fazıl: “Sakarya Türküsü”, “Çile” Cengiz Aytmatov: Kırgız şair, konuşmacı, “Toprak Ana” Yaşar Kemal: “İnce Memed”, Nobel ödülüne aday gösterilen ilk Türk yazar Reşat Nuri: Atatürk’ün en sevdiği “Çalıkuşu” kitabının yazarı Orhan Pamuk: Nobel Ödüllü Yazar Shakespeare: Hamlet, Othello, Romea ve Julie Dostoyevski: Ezilenlerin dostu, “Suç ve Ceza” yazarı Dünya klasikleri: Çocukların çok sevdiği L.N.Tolstoy. Ben de okul yıllarımda eserlerini en çok sevdiğim yazardı. Çocuk edebiyatında da önemli eserleri olan Tolstoy çocuk dilini ve onların ruh halini çok güzel anlatan hikâyeler yazmıştır. Türk klasikleri: Aklıma Yaşar Kemal ve onun “İnce Memed” eseri geldi. “İnce Memed”i soğuk kış gecesinde odunu olmadığı için sobayı yakamayarak, battaniyeye sarılarak ve ellerine eldiven giyerek yazan Yaşar Kemal… Orhun Yazıtları: Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtları. Yazıtlar 1889 yılında Moğolistan’da Orhun Vadisi’nde bulunmuştur. Türk Dünyasının önemli abidelerindendir.
Ve ayrıca size bu güzel ve keyifli sohbet için çok teşekkür ederim.
Kitaplarınızı sıralarsanız onları gazetede yayınlarım.