Ali’nin Türkü Defteri ve Manavgat

Türk Edebiyatı'nda Manavgat - 7

Ali’nin Türkü Defteri ve Manavgat

Edebiyat edepten gelmektedir. Edep adap bilmektir ve yüzyıllarca sözlü edebiyat olarak kulaktan kulağa, dilden dile aktarılarak gelmiştir. Özellikle biz Türklerin çok zengin bir sözlü edebiyatı vardır. Ama bütün bu sözlü edebiyatın yaşaması ırkın, kültürün yaşamasıyla gerçekleşebilir. Son bin yılda Türk edebiyatı da yazılı olarak var ola gelmiştir. Yazılı edebiyatın üçlü saç ayağı roman, şiir, öyküdür. Manavgat öykücülüğü denildiği anda aklıma Ali Varol gelmektedir.

Ahmetler'de doğan öykücümüz, çocukluğundaki zorlukları yıllar içerisinde kendi varsıllığı olarak değerlendirmiş ve bu zor yılları anı öyküler olarak ilçemiz edebiyatına kazandırmıştır. Köyün ilk okuyanlarından olan Ali Öğretmen çocukluğunda halkın genel varsıllık değeri olan çobanlığa yönlendirilmiş ama içindeki okuma aşkı ile töremize aykırı olmasına karşın anne babasının sözünü dinlemeyerek okumak için evden kaçıp okumuş ve öğretmen olmuştur. İşte o andan itibaren neredeyse köyün makûs tarihi değişmeye başlamış; Ahmetler, ilçemizin en eğitimli köylerinden birisi olmuştur. Ali öğretmen çaresizliklerden çare üretmiş, resim yapmış, şarkı bestelemiş, saz çalmış, öykü yazmış, sanatın her dalı ile ilgilenmiş ve köyünün gerçek anlamda aydını olmuştur.
Yazmış olduğu öyküler bazen ödül almış, bazen halkımızın yalın saflığını anlatmıştır. Bütün bunlar birikerek Manavgat edebiyatının öykücülük alanında kilometre taşlarından olmuştur. Türk öykücülüğü dediğimiz zaman usumuza Ömer Seyfettin ile Sait Faik gelir. Bunların dışında Türk öykücülerinden say deseniz çoğu edebiyat öğretmeni bile zorlanır. Çocuk edebiyatında bu kalemlere birkaç tane daha eklenebilir, sonrası kocaman bir bilinmez olarak karşımıza çıkar. İşte böylesine büyük bir boşluk olan öykücülük alanında Ali öğretmenim, ‘Ali’nin Türkü Defteri’ adlı öykü kitabıyla öncelikle köyünün değer yargılarını akıcı bir üslupla dile getirmiş, sonrasında köyden kente inip Manavgat edebiyatına öykücülüğü kazandırmıştır.

Ali’nin Türkü Defteri ve Manavgat


“Köy çobanı bir gün mal sahiplerinden birisine küser, köylülerden alması gereken çoban ekmeğini almadan keçi gütmeye gider. Bu haber köyde duyulur. Köyden şakacının biri dağda aç acına keçi güden çobana rastlar.
- Yahu çoban sen ne yaptın bu gün? Çoban
- Ne yapmışım ki?
- Daha ne yapacaksın köyden bir kişiye küsmüşsün, çoban ekmeğini almadan dağa çıkmışsın. Köylünün hepsi bu adam aç acına ne yapar diye seni düşünmekten hasta oldular. Ne hakkın var senin bütün milleti hasta etmeye? Saf çoban bu şakaya inanır ve küslüğünün derecesini anlatmak için;
- Daha o bir şey mi? Beklesinler de bir görsünler. Ben bu keçileri güdüp sonunda aylığımı da almayacağım, der.”
(Ali’nin Türkü Defteri sayfa 26)

Anadolu insanın saf duygularını kaleme alan yazarımız, bunun gibi birçok halk söylencesini farklı bakış açısıyla hikâyeleştirmiştir. Uzun meslek yaşantısında ve köy kültüründe edinmiş olduğu anıları, deneyimleri hikayeleştiren yazarımız Manavgat öykücülüğünün önemli kilometre taşlarından birisi, belki de birincisi olmuştur. Edebiyatın en zor, bir o kadar da kolay türlerinden olan hikâye ve şiir halk dilinde, yazılı kültürden önce uzun yıllar sözlü edebiyat olarak kuşaklar boyu dilden dile dolaşıp durmuştur. Ta ki bir eli kalem tutan bu hikâyeleri derleyip toplayıncaya kadar. İşte Ali öğretmenim de bu sözlü kültürü kaleme alıp derleme işinde bir yol açmıştır. Bu yolda daha yürüyecek onlarca gencimiz olmalı ki zengin sözlü kültürümüz kâğıda aktarılsın, yazılı edebiyatımız varsıllaşsın.

Anadolu halkının bir başka özelliği de bir işi birisi yaparsa o işe benzer bütün işleri ve görevleri o işi daha önce yapana verirler. Bu açıdan bakınca Ali öğretmenimin işi bir hayli zor. Ama ona el verecek gençler mutlaka çıkacaktır.

Kalemine sağlık Ali öğretmenim. Manavgat öykücülüğü adına sonsuz teşekkürler.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hidayet Oktay - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Nehir Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Nehir Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Nehir Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Nehir Haber değil haberi geçen ajanstır.