Yakın Asya'daki Floransalılar

İtalyanlar, tarihî süreçte yalnızca Adalia ve çevresine değil, Yakın Asya'nın güneylerine de gitmiştir. Günümüzde ise, Boğaz’ın diğer yakasında olaylar olgunlaştıkça İtalyanlar gelecek için bir tavır alması gerektiğini hissetmiştir. Eski Kıta (Avrupa)’nın bu genişleme hareketinden büyük uluslardan hiçbiri kaçamamıştır. Sanayi üretimi için yeni çıkış noktaları bulma ihtiyacı, hepsini, ticareti denizle gerçekleştiren cumhuriyetlerimizin zenginliğine çok büyük katkıda bulunan Doğu’ya doğru yönlendirmiştir ve bu hareketin bizim için de öneminin hissedilmeye başladığı bugün, bir İtalyan ülkesinin uzak emsalini hatırlamak oldukça ilginçtir. Suriye, birkaç yüzyıl önce, tam olarak Adalia’da olmasa da, daha sonra kuzey kıyılarında ticaretini yoğunlaştırmaya ve kendisine ayrıcalıklı bir konum yaratmaya çalışan bir kuru toprak ülkesidir.
Onuncu yüzyılın başında Lübnan, Beyrut ve Süryani kıyı şeridinin büyük bir kısmının lordu olan Büyük Henry, Fahreddin, Toskana Grandükü Ferdinando dei Medici ile gizli bir antlaşma imzaladı. Bu antlaşmaya göre Toskana Grandükü, sultana karşı ayaklanması için kendisine insan ve para yardımı sağlamayı taahhüt etmiştir. Karşılığında Floransalı tüccarlar için önemli ayrıcalıklar elde etmiştir. Ippolito Leoncini adlı bir şövalyenin başkanlığında ve Doğu’da birkaç yıl geçirmiş olan bir başka Floransalının da yer aldığı bir elçilik heyeti, birçok zorluğun üstesinden geldikten sonra antlaşmayı imzalamayı başarmıştır. Kısa bir süre sonra Emir, bizzat Floransa’ya giderek birkaç ay kaldı ve I. Cosimo’dan başkente karşı büyük bir koalisyon kurarak Ferdinand’ın taahhütlerini yerine getireceğine dair söz aldıktan sonra Lübnan’a coşku ve umut dolu bir şekilde dönmüştür. Floransa’da Medici Sarayı’nda öğrendiği ve gördüğü her şeyi hemen uygulamaya koymuştur. Hayali devletini Toskana örneğine göre şekillendirmekti. Lübnanlıları ve Suriyelileri tarımın yanı sıra sanatta da eğitmek için Toskana mühendislerini, işçilerini, köylülerini ve sanatçılarını ülkeyi dönüştürmeye çağırmıştır. Fenikeliler ve Romalılar tarafından inşa edilen su kemerlerini restore edenler Toskana’lı işçiler ve mimarlardı. Beyrut’un çevresini güzel bahçelere dönüştürenler ve daha önce sıtmalı bir iklime sahip olan şehrin bugün sağlıklı olmasını borçlu olduğu ünlü çam ormanlarını dikenler Toskana’lı çiftçiler ve bahçıvanlardı. Beyrut, Avrupa’nın saygı ve hayranlığını kazanan başkentinin bu vasal prensinin aydın despotizmi altında büyük ihtişamlı günler geçirdi. Sultana karşı isyan etme kararı aldığında, Cosimo dei Medici aslında bol miktarda silah ve mühimmat içeren gemiler gönderdi. Ancak Büyük Sultan, hayalini gerçekleştirmeye çok yakın görünürken talih ona sırtını döndü ve Avrupa’daki durum artık Toskana Büyük Dükü’nün ona yardım etmeye devam etmesine izin vermemiştir. Tam tersine, Lübnan’a gönderilen ve bir süredir Fahreddin’in yanında bulunan şövalye Verazzano, belli bir noktada Lübnan’dan ayrıldı ve mühendisleri, işçileri ve köylüleriyle birlikte İtalya’ya dönmüştür.
Sultan’ın eline düşen Büyük Emir, İstanbul'da boğdurulmuştur, ama adı Lübnan’ın dağlarında hâlâ popülerdir. Burada tarihin en parlak dönemi, Rönesans’ın ihtişamının Suriye’de de bilindiği üzere, "Floransa reformları dönemi" olarak kabul edilir ve prensin başkentindeki ikametgâhı bir İtalyan soylusunun sarayı kadar görkemlidir.

• Not: Çeviride yazılanlara müdahale edilmemiştir. İtalyanların bakış açısını yansıtmak için çeviri olduğu gibi verilmiştir.