“Kesinlikle tek bildiği şey kendini bildi bileli satranç oynadığıydı − hafızasının karanlığında sadece, karşılıklı iki aynanın bir mumu yansıtmaları gibi, birbirine yaklaşan ışıklar silsilesi halinde satranç tahtasının başına oturan Lujin, yine satranç tahtasının başına oturan Lujin, ama bu defa daha ufak, sonra daha da ufak − böyle sonsuz kere Lujin vardı.” (Vladimir Nabokov- Lujin Savunması, İletişim Yay.)
Birçok satranç oyuncusu, şüphesiz, Vladimir Nabokov'un (aynı adlı) romanından uyarlanan “The Luzhin Defence” adlı filmi izlemiştir. Bu filmi izlerken John Turturro tarafından inandırıcı bir şekilde canlandırılan eksantrik bir Rus Büyük Usta olan ana karakter Alexander Ivanovich Lujin'e karşı empati duymamak elde değil. Lujin, genç bir çocukken ayrıcalıklı bir hayat yaşadı, ancak aynı zamanda çelişkilerle ve kişisel zorluklarla doluydu. Hayatının etrafında dönen karmaşadan tek bir kaçış yolu vardı: satranç... 1920'lerde yaşayan Lujin, Dünya Şampiyonası'na eşdeğer olarak ilan edilen en üst düzey bir turnuvada yarışmak için İtalya'ya gider. Natalia Kutkov adında bir kadınla tanışır ve ona âşık olur ve evlenme teklif eder. Tüm hikâye ortaya çıkar ve sorunlu bir Lujin'i bir dizi kişisel zorluk bekler: ihmal edilmiş bir çocukluğun anıları, Natalia'nın annesinin teklife karşı çıkması ve geçmişten sömürücü bir tanıdık. En yoğun anlardan biri, Lujin'in Fabio Sartor tarafından canlandırılan İtalyan Büyük Usta Dottore Turati ile karşılaştığı zamandı. Her ikisi de kendi gruplarını kazanmıştı ve büyük finalde karşı karşıya geleceklerdi ve kazanan Dünya Şampiyonu olacaktı.
Maçın ertelendiği pozisyon
Oyun 1.Af3 d5 ile başladı ve pozisyonel bir mücadeleden sonra her iki oyuncu da yoğun bir zaman baskısına girdi. Filmde Hollandalı yönetmen Marleen Gorris, iki oyuncunun duygularını ve bazı çok ilginç tahta açılarını yakalayabilmiş. Turati yeni Ae5 oynamıştı ve avantaja sahipti. Her iki oyuncunun da birkaç dakikası kalmıştı ve ateşli bir şekilde hamleleri patlatıyorlardı. Oyun 37…Kd2 38.Axd7+ Kxd7 39.Kf2 Fc5 (Axf4 tehdidi) 40.Kf3 şeklinde devam etti. Lujin durakladı, 40…Ke7'yi patlattı ve saate vurdu. Turati 41.Kc1 oynadı ve ardından Lujin'in 41…a6!? hamlesini yaptı. 42.Ac3'ten sonra Lujin tahtaya çılgınca 42…Axf4!? hamlesini vurdu ve ardından Turati 43.exf4 hamlesini oynadı. Lujin pozisyonu hesaplarken tahtada varyasyonlar belirdi. Lujin bir hamleden daha fazlasını arıyor gibiydi. Belki de hayatına dair cevaplar... Tahtadayken Lujin, ölmüş anne babası ve sevgili teyzesiyle ilgili bir epifani yaşadı. Bu vizyonlar sırasında Lujin oyunu takip edemedi ve bayrağı 43. hamlesinden önce düştü. Oyunu erteleyeceklerdi ve ertesi gün ikincil zaman kontrolünü oynayacaklardı. Seyircilerin Lujin'in pozisyonunun neredeyse umutsuz olduğunu söylediği duyulabiliyordu. Bundan sonra olacaklar tam bir trajedi. Tam bir çöküntü yaşıyordu ve Lujin kendini kaybetti ve sorunlu geçmişten "kaçmak" için bir pencereden atlayarak intihar etti. Şimdi Lujin öldüğüne göre, maç tamamlanamayacaktı. Lujin'in takım elbise ceketini ararken karısı Natalia ertelenmiş hamlelerini buldu.
Mat Konumu
Natalia bulduklarını anladıktan sonra turnuva yetkilileriyle iletişime geçti ve hamleleri kocası için ölümünden sonra oynamayı talep etti. Talep kabul edildi. Natalia salona çekingen ve kendine güvenen bir bakışla girdi. Yerine oturdu ve oyun devam etti, 43…Ke3+ (mühürlü hamle) 44.Kg4 f5+ 45.Kg5 Kg7! (Fe7 mat tehdidi) 46.Ad5. Natalia, “Lujin'in Savunması” olan kâğıt parçasını kullanarak kaleyi aldı, 46…Kh3!! oynadı ve taşı bırakmadan önce Turati'ye baktı. 47.gxh3'ten sonra (aksi takdirde 47…h6 şah mattır), Siyah 47…h6+ 48.Kxh4 Ff2 mat!! ile zafer kazandı. Lujin'in ilk duygusal çöküşünden sadece birkaç dakika önce bu kadar mutlu olmasının sebebi buydu. Tatmin edici bir son! Film, satranç oyuncularının kesinlikle takdir edebileceği bir film ve olgun bir izleyici kitlesi için hazırlanmış. Satranç sahneleri gerçekçiydi ve film seti, satranç devresinin 1920'lerdeki prestijini yansıtıyordu. Bazı izleyiciler, Alekhine-Capablanca'ya benzediğini bile fark ettiler, ancak bir şey kesin ki film, satranç tahtası üzerindeki zafer kadar değerlerdeki zaferin de bir dersi. "Fresh" ve "Searching for Bobby Fischer" gibi diğer satranç filmleri de benzer özelliklere sahip. "The Lujin Defense" kesinlikle izlenmeye değer; çünkü kelimeler onun muhteşem işçiliğini anlatmaya yetmiyor.
Günün Bulmacası
Beyaz oynar, 3 hamlede mat.
(Hillarp Persson, Tiger-Romanishin, Oleg).
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Fatih Öztürk
Lujin Savunması
Fatih Hoca ile satranç köşesi
“Kesinlikle tek bildiği şey kendini bildi bileli satranç oynadığıydı − hafızasının karanlığında sadece, karşılıklı iki aynanın bir mumu yansıtmaları gibi, birbirine yaklaşan ışıklar silsilesi halinde satranç tahtasının başına oturan Lujin, yine satranç tahtasının başına oturan Lujin, ama bu defa daha ufak, sonra daha da ufak − böyle sonsuz kere Lujin vardı.” (Vladimir Nabokov- Lujin Savunması, İletişim Yay.)
Birçok satranç oyuncusu, şüphesiz, Vladimir Nabokov'un (aynı adlı) romanından uyarlanan “The Luzhin Defence” adlı filmi izlemiştir. Bu filmi izlerken John Turturro tarafından inandırıcı bir şekilde canlandırılan eksantrik bir Rus Büyük Usta olan ana karakter Alexander Ivanovich Lujin'e karşı empati duymamak elde değil. Lujin, genç bir çocukken ayrıcalıklı bir hayat yaşadı, ancak aynı zamanda çelişkilerle ve kişisel zorluklarla doluydu. Hayatının etrafında dönen karmaşadan tek bir kaçış yolu vardı: satranç... 1920'lerde yaşayan Lujin, Dünya Şampiyonası'na eşdeğer olarak ilan edilen en üst düzey bir turnuvada yarışmak için İtalya'ya gider. Natalia Kutkov adında bir kadınla tanışır ve ona âşık olur ve evlenme teklif eder. Tüm hikâye ortaya çıkar ve sorunlu bir Lujin'i bir dizi kişisel zorluk bekler: ihmal edilmiş bir çocukluğun anıları, Natalia'nın annesinin teklife karşı çıkması ve geçmişten sömürücü bir tanıdık. En yoğun anlardan biri, Lujin'in Fabio Sartor tarafından canlandırılan İtalyan Büyük Usta Dottore Turati ile karşılaştığı zamandı. Her ikisi de kendi gruplarını kazanmıştı ve büyük finalde karşı karşıya geleceklerdi ve kazanan Dünya Şampiyonu olacaktı.
Maçın ertelendiği pozisyon
Oyun 1.Af3 d5 ile başladı ve pozisyonel bir mücadeleden sonra her iki oyuncu da yoğun bir zaman baskısına girdi. Filmde Hollandalı yönetmen Marleen Gorris, iki oyuncunun duygularını ve bazı çok ilginç tahta açılarını yakalayabilmiş. Turati yeni Ae5 oynamıştı ve avantaja sahipti. Her iki oyuncunun da birkaç dakikası kalmıştı ve ateşli bir şekilde hamleleri patlatıyorlardı. Oyun 37…Kd2 38.Axd7+ Kxd7 39.Kf2 Fc5 (Axf4 tehdidi) 40.Kf3 şeklinde devam etti. Lujin durakladı, 40…Ke7'yi patlattı ve saate vurdu. Turati 41.Kc1 oynadı ve ardından Lujin'in 41…a6!? hamlesini yaptı. 42.Ac3'ten sonra Lujin tahtaya çılgınca 42…Axf4!? hamlesini vurdu ve ardından Turati 43.exf4 hamlesini oynadı. Lujin pozisyonu hesaplarken tahtada varyasyonlar belirdi. Lujin bir hamleden daha fazlasını arıyor gibiydi. Belki de hayatına dair cevaplar... Tahtadayken Lujin, ölmüş anne babası ve sevgili teyzesiyle ilgili bir epifani yaşadı. Bu vizyonlar sırasında Lujin oyunu takip edemedi ve bayrağı 43. hamlesinden önce düştü. Oyunu erteleyeceklerdi ve ertesi gün ikincil zaman kontrolünü oynayacaklardı. Seyircilerin Lujin'in pozisyonunun neredeyse umutsuz olduğunu söylediği duyulabiliyordu. Bundan sonra olacaklar tam bir trajedi. Tam bir çöküntü yaşıyordu ve Lujin kendini kaybetti ve sorunlu geçmişten "kaçmak" için bir pencereden atlayarak intihar etti. Şimdi Lujin öldüğüne göre, maç tamamlanamayacaktı. Lujin'in takım elbise ceketini ararken karısı Natalia ertelenmiş hamlelerini buldu.
Mat Konumu
Natalia bulduklarını anladıktan sonra turnuva yetkilileriyle iletişime geçti ve hamleleri kocası için ölümünden sonra oynamayı talep etti. Talep kabul edildi. Natalia salona çekingen ve kendine güvenen bir bakışla girdi. Yerine oturdu ve oyun devam etti, 43…Ke3+ (mühürlü hamle) 44.Kg4 f5+ 45.Kg5 Kg7! (Fe7 mat tehdidi) 46.Ad5. Natalia, “Lujin'in Savunması” olan kâğıt parçasını kullanarak kaleyi aldı, 46…Kh3!! oynadı ve taşı bırakmadan önce Turati'ye baktı. 47.gxh3'ten sonra (aksi takdirde 47…h6 şah mattır), Siyah 47…h6+ 48.Kxh4 Ff2 mat!! ile zafer kazandı. Lujin'in ilk duygusal çöküşünden sadece birkaç dakika önce bu kadar mutlu olmasının sebebi buydu. Tatmin edici bir son! Film, satranç oyuncularının kesinlikle takdir edebileceği bir film ve olgun bir izleyici kitlesi için hazırlanmış. Satranç sahneleri gerçekçiydi ve film seti, satranç devresinin 1920'lerdeki prestijini yansıtıyordu. Bazı izleyiciler, Alekhine-Capablanca'ya benzediğini bile fark ettiler, ancak bir şey kesin ki film, satranç tahtası üzerindeki zafer kadar değerlerdeki zaferin de bir dersi. "Fresh" ve "Searching for Bobby Fischer" gibi diğer satranç filmleri de benzer özelliklere sahip. "The Lujin Defense" kesinlikle izlenmeye değer; çünkü kelimeler onun muhteşem işçiliğini anlatmaya yetmiyor.
Günün Bulmacası
Beyaz oynar, 3 hamlede mat.
(Hillarp Persson, Tiger-Romanishin, Oleg).