Fatih Hoca ile satranç köşesi

19. yüzyıl satrancı, romantik dönemin gösterişli fedalarıyla modern stratejinin ilk filizlerini aynı tabloda buluşturur. Bu geçiş döneminin en sembolik figürlerinden biri şüphesiz Johannes Hermann Zukertort'tur. Polonya kökenli bir dâhi olan Zukertort, satranç tahtasında zarafetiyle, zekâsıyla ve sıra dışı yaşam öyküsüyle tarihe iz bırakmıştır. En büyük başarısı, 1883 Londra Turnuvası'nı kazanarak ilk dünya satranç şampiyonluğu maçında Wilhelm Steinitz'e rakip olmak olsa da onu unutulmaz kılan asıl şey, satrancı bir entelektüel sanat olarak icra ediş biçimidir.  Zukertort, satrançla 1860’lı yıllarda tanıştı. Alman satranç çevrelerinde dikkat çekti ve kısa sürede dönemin büyük ustalarından Adolf Anderssen ile çalışmaya başladı. Anderssen onun ilk ve en büyük ilham kaynağıydı. 1870’lerde aktif turnuvalara katılmaya başladı ve uluslararası üne kavuştu. Stratejik yaklaşımıyla dikkat çekiyordu; açık fedalara dayanan "romantik stil"den çok, konumsal oyunun inceliklerine eğiliyordu. Bu yönüyle Wilhelm Steinitz ile benzerlik gösterse de Zukertort’un tarzı daha esnek ve zarifti. Kendine hayranlığı ve abartılı beyanlarıyla zaman zaman alay konusu olmuştur. Yine de çağdaşları onu nazik, zarif ve kültürlü bir insan olarak tanımlar. Satrançta açılış teorisine önemli katkılarda bulunmuştur. Zukertort Açılışı (1.Af3) onun adıyla anılır. Satrançta romantizmden modernizme geçişin simge isimlerinden biridir. Steinitz’in yanında, o da bu geçişi mümkün kılan temel taşlardan biri olmuştur.

Joseph Henry Blackburne, 19. yüzyılın en güçlü ve en tanınan satranç ustalarından biridir. Agresif ve yaratıcı oyun tarzıyla tanınmış, satranç tarihine "atak ustası" olarak geçmiştir. 1870’lerden 1890’lara kadar İngiltere'nin en güçlü oyuncusuydu. Avrupa’daki birçok uluslararası turnuvada başarılı sonuçlar aldı. Wilhelm Steinitz, Johannes Zukertort ve Emanuel Lasker gibi dönemin büyük ustalarıyla mücadele etti. Özellikle simültane körleme gösterileriyle ünlüydü. Uluslararası turnuvalarda 50 yıldan fazla süreyle yer aldı. Taktiksel ve saldırgan satranç stilinin öncülerindendi. "Kara Ölüm" lakabını, satranç tahtasında rakiplerine karşı kurduğu ölümcül baskılardan aldı. Açık oyunları, fedaları ve kombinasyonlarıyla seyir zevki yüksek oyunlar oynadı. İngiltere satrancının halkla buluşmasında büyük rol oynadı; gösteriler ve yazılarıyla geniş kitlelere ulaştı. Satranç oynamaya 18 yaşında başlamasına rağmen çok hızlı gelişti. 1880'li yıllarda alkol düşkünlüğü nedeniyle bazı turnuvalarda performans düşüklüğü yaşadığı bilinir. Blackburne, satranç tarihine zarif fedaları ve karizmatik kişiliğiyle kazınmış bir efsanedir. Bu iki güzide satranç ustasının 1881 yılında Londra Saint George Turnuvasında oynamış olduğu oyun ile bizler unutulmaz bir eser bırakıyorlar.

Oyunun Notasyonu

Beyaz: Johannes Hermann Zukertort, Siyah: Joseph Henry Blackburne

1.e4 c5 2.Ac3 e6 3.Af3 Ac6 4.d4 cxd4 5.Axd4 Fb4 6.Ab5 Af6 7.a3 Fxc3+ 8.Axc3 O-O 9.Fe2 d5 10.exd5 exd5 11.Fg5 Ke8 12.O-O d4 13.Fxf6 Vxf6 14.Ad5 Vd6 15.Ff3 Fe6 16.c4 Kad8 17.Ke1 Vc5 18.Kc1 a6 19.b4 Vd6 20.g3 Ae5 21.Fg2 b5 22.c5 Vb8 23.c6 Kxd5 24.c7 Vc8 25.f4 Ac4 26.Fxd5 Fxd5 27.Kxe8+Vxe8 28.Vxd4 Fb7 29.Vd8 Vf8 30.Ke1 Ad6 31.Ke7 1-0

Sicilya Savunması- Taimanov Varyantı

Oyun beyazları e4 hamlesi başlıyor. Blackburne c5 hamlesi ile Sicilya Savunmasına giriyor. Oyunun açılış kısmında iki tarafta taşları ile merkezi kontrol etmeye çalışıyor. Blackburne 3… Ac6 hamlesi ile Taimanov varyantını tercih ediyor. Zukertort’un geçmiş oyunlarını incelediğimizde Sicilya savunmasına karşı birçok oyundan galip geldiğini biliyorum. Zukertort’un yabancı olmadığı bir açılış. 4. Hamlede beyazın d4 hamlesi ile merkezde savaşın ilk fitili ateşleniyor. Beyazın amacı oyunun merkezindeki dengeli üstünlüğü ele geçirmek. Oyun ortasındaki eşit taş değişiklerinden sonra Zukertort 14.Ad5 hamlesi ile atı ile d5 karesinde ileri karakol kuruyor. Blackburn attan rahatsız olup vezirle saldırsa da ata, Zukertort fil ile savunuyor. Beyazların vezir kanadından kuvvetli piyon sürüşlerine önleyemeyen Blackburne tarzına özgü   keskin pozisyonel oyununu sergileyememekte, savunmaya çekilmektedir. Oyunda inisiyatifi elinde tutan taraf olan Zukertort, ardı ardına rakibine saldırır. Veziri ile merkezî parçalar d ve e dikeyleri açılır. 29. Hamlede Vd8 ile rakip veziri açmaza alır. Bu hamleye kadar eşit puanda olsalar da kalite (kale) kaybeden siyahlar, beyazların 31. hamlede Ke7 hamlesi ile maçı kaybedeceğini anlar ve oyunu terk eder.

Günün Bulmacası

Siyah oynar, 3 hamlede mat. (Diamant, Andre-Yang, Darwin).