Genel bir yaklaşım olarak çözüm, basit anlamı ile ulaşılan veya elde edilen sonuç olarak tanımlanırken, sorun ise çalışma hayatındaki işleyişi olumsuz olarak engelleyen ve araştırılıp bir sonuca bağlanması gereken durum olarak ifade edilmektedir. Ürün veya hizmet üreten kurum veya kuruluşlarda karşılaşılan sorunlar ve çözümlerinin kayıt altına alınarak izlenmesi, aynı zamanda kurumsal hafızanın sağlıklı oluşmasına da katkı verecektir. Kurumsal hafızadan güç alan işletmelerin rekabetçi bir pazarda rakiplerine karşı açık ara öne geçtikleri yaşanmış vaka örneklerinden de anlaşılmaktadır.

Karar vericiler tarafından ortaya konulan çözümlerin hedeflenen faydayı sağlaması için, çözüm önerilerinin etkileyeceği veya etkileneceği tüm faktörler ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin altı özellikle çizilmektedir. Aynı zamanda uygun sorun çözme teknikleri kullanılarak üretilen çözümlerin işletmeler için yeni fırsat kapıları açtığı da sıklıkla görülmektedir.

İş hayatında bir sorunu çözmek için ortaya konulan çözümler, her  zaman sorunun çözümü için yeterli olmayacağı gibi yeni sorunlar üretebilecek potansiyele sahip olabildiği de çok sık görülmektedir. Buradaki temel yanılgı ise var olan bir sorunun ortadan kaldırılması hedefi ile başlatılan düzeltme veya düzeltici faaliyetin yetersizliğinin yanında üretilen çözümün kendisinin farklı bir soruna dönüşebilme ihtimalinin göz ardı edilmesidir.

İşletme faaliyetlerinin yürütülmesi sürecinde insan, makine ve ekipman ile kullanılan malzeme veya çevresel etkilerden kaynaklanan bir çok problemle baş etmek gerekebilmektedir. Üretim süreçlerinde karşılaşılan problem veya sorunların çözümünde genellikle uzun vadeli ve kalıcı bir çözüm üretmek yerine, mevcut durumda yaşanan darboğazdan en kısa zamanda çıkmak amacına yönelik bir odaklanmanın tercih edildiği gözlemlenmektedir. Bu durumun ise işletmelere zaman kaybı ile birlikte finansal anlamda mükerrer ve fazladan ilave yükler getirdiğine şahit olunmaktadır.

İşletmelerin rutin işleyişleri içerisinde oluşan sorunların genellikle aynı anda birden çok bileşeni olumsuz etkilediği gözlemlenmektedir. Özellikle mevcut işleyişte yaşanacak bir olumsuzluğun oluşturacağı sinerji dalgaları, işletmeleri fonksiyonel açıdan beklenmedik bir anda kaosa sürükleme etkisi oluşturabileceği sürekli hatırda tutulmalıdır. Netice olarak olumsuzluk anlamındaki bu tip dalgalanmalar, bütünsel bir yaklaşımla değerlendirildiğinde müşteri memnuniyetsizliğine kadar varacak bir sonucu oluşturabileceği de ifade edilebilir. 

Genel olarak, karşılaşılacak bir problem veya sorunun ortadan kaldırılması amacıyla bulunan çözümler, aynı zamanda uygunsuzluğun tekrarını önleyecek bir eylemi de gerektirir. Bu bağlamda çözüm olarak geliştirilen eylem dizininin temelinde uygulanan yöntemlerin bilimsel bir temele dayanması ile uygulama için uygun koşulların oluşturulması gerektiği de çok açıktır.

Üretilecek her çözüm aynı zamanda işleyişle ilgili önceden kurgulanmış bir çok sürecin iş akışını da etkileyecektir. Bu nedenle bilimsel bir yaklaşımla üretilen her çözümün, sorunların giderilmesinde pozitif etki oluşturacağı gibi işletmelere fayda maliyet açısından daha fazla kazanım da sağlayacaktır.

Çalışma hayatında kalıcı bir çözüm üretilemeyen ve tekrarlama sıklığı yüksek olan problem veya uygunsuzluklar kronik olarak tanımlanmakla birlikte, özel proses kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sistem tasarımcıları tarafından özellikle belirtilmektedir. İşletmeler açısından hiçbir zaman istenmeyen bir durum olarak kabul edilen kronik sorunlar için, tasarım aşamasından müşteri kullanımına kadar geçen süreçlerin her aşaması titizlikle ele alınmalı ve gerektiğinde üst bilgi sahiplerinden de yardım alınması faydalı olacaktır.

Önleyici yaklaşıma yönelik çözümlerin üretilmesi küresel anlamdaki oyun kurucular tarafından özellikle tercih edilmekte ve önerilmektedir. Bu amaca uygun olarak işletmelerde gerekli eğitim alt yapısına sahip iş görenlerin istihdamının yanında, uygun malzeme kullanımı, makine ve ekipman seçimi ile yeterli çalışma koşullarının oluşturulması gerektiği unutulmamalıdır. 

Sonuç olarak, karşılaşılacak her sorunun mutlaka bir çözümü vardır. Bu kapsamda, sorunun veriye dayalı, doğru, eksiksiz ve anlaşılabilir olması çözüm aşamasında elde edilecek başarıyı doğrudan etkileyecektir. Ayrıca çözümlerin doğru ve etkili olması için öncelikle problemin kök nedeninin bilimsel yöntemlerle teşhis edilmesi, alternatif çözüm yollarından en uygununun belirlenmesi, uygulama, kontrol etme ve sonuçlarının izlenmesi ile ilgili sistematik bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği de unutulmamalıdır.

Son söz;

• “Bugünün sorunları dünün çözümlerinden kaynaklanır.” (Peter M. Senge)
• “Karşılaştığınız herhangi bir problem, o problemi yaratmış olduğumuz zamandakiyle aynı düşünce düzeyinde çözülemez.” (Albert Einstein)