Ölçme işleminin, kurallara uygun olarak yapılması halinde her zaman ve her koşulda doğruyu söyleme gibi bir karakteri vardır. İş hayatında özellikle ölçme işleminin en çok kullanıldığı alan olan kalitenin, kontrol edilerek kayıt altına alınması hatanın tekrarını önler ve gelişmeyi sürekli kılar. Genel anlamda, mal ve hizmet üreten işletmelerde gerçekleştirilen tüm faaliyet sonuçlarının sayısal hale getirilmesi ile referans kriterlere göre ölçeklendirilerek değerlendirilmesi, stratejik karar vermede yardımcı olacağı gibi yeni iş fırsatlarının da önünü açacaktır.

Katılmış olduğum kalite ile ilgili toplantıda, bir katılımcı konuşmacıya “iş yerimde sürekli eğitim faaliyetleri düzenliyorum, ama faydasını da somut olarak göremedim” şeklinde bir ifade kullandı. Konuşmacı, katılımcıya cevaben, “verdiğiniz eğitimin sonuçlarını ölçüyormusunuz?” diye sorunca, Katılımcı hayır ölçmüyorum diye cevaplandırdı. Katılımcının bu cevabı karşısında konuşmacı, verdiğiniz eğitimin sonuçlarını, yani katılımcıların eğitim öncesindeki ve sonrasındaki davranışları arasındaki farkı ölçmeden, eğitimin faydalı olmadığını nasıl söyleyebiliyorsunuz diyerek ölçme ve ölçeklendirmenin önemine dikkat çekti.

İş hayatında total kalite anlayışının işletmeninin tüm faaliyetlerine yansıması hedeflenir. Bu amaca yönelik olarak da gerçekleştirilen her faaliyetin çıktılarını sayısal olarak ifade etmek için uygun yöntem veya yöntemlerin kullanılması önerilir.  

Özellikle çalışan memnuniyetinin sağlanması için gerekli ölçme ve değerlendirmelerinin yapılması işletmenin müşteriler nezdinde itibarını artıracaktır. İş hayatında müşteri memnuniyetinin ölçülmesine yönelik genel eğilim, sadece ürünleri yani mal veya hizmeti kullananlar olarak anlaşılmaktadır. Ancak, günümüz anlayışına göre ise kalitenin yükseltilmesi ile müşteri algısının yönetilmesi ancak çalışanların katkıları ile mümkün olmaktadır.  Bu nedenle  odağında insan unsuru olmadan yapılacak her türlü değerlendirmenin eksik kalacağı gibi, sürdürülebilir bir gelişme sağlamada zorluklar yaşanması da sürpriz sayılmayacaktır. Bu açıdan bakınca çalışan memnuniyetinin ölçülebilir olması aynı zamanda müşteri sadakatini de sağlamış olacaktır.

Ölçme için önerilen bir farklı uygulama da Japonlar tarafından iş dünyasına kazandırılan (5S) yöntemidir, bu tekniğin kullanılması sonucunda iş yerinde bulunan her türlü ekipman, malzeme ve benzeri cihazlar, hassasiyetini kaybetmeden ve kullanım sürelerinin sonuna kadar sağlıklı bir şekilde muhafaza edilebilmektedir. Bu tekniğin kullanımı ile israfın önüne geçilmiş, çalışan davranışları da disiplin altına alınmış ve aynı zamanda yaşam konforu da artmış olmaktadır.

İşletmelerin nereye gittiklerini görmeleri için (kar-zarar durumu gibi) ve hedeflerine olan yakınlık veya uzaklık gibi sorgulamalarda ölçme veya ölçekleme işlemini sürekli yapmaları, içinde bulundukları durumlarını analiz etmek, mevcut ve gelecekteki konumlarını belirlemekte yaşamsal katkı sağlayacaktır. Günün sonunda ise kendilerini kontrol etmek için ölçme ve ölçeklendirme işlemine gerekli önemi vermeyen, sayısal anlamda sorgulama veya değerlendirme yapmayan kurumların hayal kırıklığına uğramaları şaşırtıcı olmayacaktır.

Ölçme ve değerlendirme kapsamında kendi kurumumdan bir uygulama örneği; Birim yöneticisi tarafından personel ihtiyacının karşılanmasına yönelik bir talep ile gelindiğinde, yöneticisinden ihtiyaç olarak gösterdiği birim için bir yıl içerisinde gerekli olan iş yükünü sayısal bazda hazırlayarak mevcut durum analizi ile birlikte sunmasını isterim. Yapacağım değerlendirme sonucuna göre sayısal hale gelmiş olan iş yükü ile mevcut eleman sayısını kıyaslayarak kararımı veririm. Bu örnekte görüldüğü gibi ölçme işlemini teknik konuların dışındaki faaliyetlerimizde de başarı ile uyguladık.

Son söz; 

• “Ölçemediğiniz şeyi kontrol edemezsiniz”
• “Kontrol edemediğiniz şeyi geliştiremezsiniz.”

Not: (5S), Japonca Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu, Shitsuke kelimelerinin baş harflerinin bir araya getirilmiş halidir. Bu kelimeler sırasıyla ayıklama, düzen, temizlik, standartlaştırma ve disiplin anlamlarına gelmektedir.