IV-) İSLAM NATOSU KURULUR MU?

Zirvede İran’dan gelen “Ortak Harekat Merkezi” önerisi, İslam ülkeleri arasında askeri işbirliğini gündeme taşıdı.

Bu noktada Mısır da “Ortak Arap Savunma Gücü” fikrini yeniden masaya getirdi. Kahire’nin planı, üye ülkelerin kara, hava ve deniz unsurlarından oluşan müşterek bir ordu kurulmasını ve ilk komutanın Mısır’a verilmesini öngörüyor. Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve İran gibi güçlü orduların öncülük edebileceği bu yapı, bölgesel caydırıcılık sağlamayı hedefliyor.

Böylesi bir askeri yapılanmanın gerçekleşmesi halinde, NATO’nun 5. maddesine benzer şekilde “birimize yapılan saldırı hepimize yapılmış sayılır” prensibi İİT ve Arap Ligi kapsamında somut bir savunma mekanizmasına dönüşebilir.

Önümüzdeki dönemde, Türkiye’nin diplomatik ve askeri gücüyle, Mısır'ın askeri tecrübesi ve Körfez’in finansal desteği birleşirse, Orta Doğu’da yeni bir güvenlik düzeninin inşası hızlanabilir ve İsrail’e karşı somut bir güç projeksiyonu ortaya çıkarabilir.

Bununla birlikte, İslam ülkeleri arasında NATO benzeri bir askeri yapılanma oluşturulmasının önünde bazı zorlukların bulunduğu gerçeği de görmezden gelinemez.

V-) İSLAM NATOSUNUN ÖNÜNDEKİ ZORLUKLAR

İslam NATO'su olarak adlandırılan bir askeri ittifakın kurulmasını zorlaştıran birkaç temel engel bulunuyor.

1-) Siyasi Bölünmüşlük: İran, Suudi Arabistan, Türkiye, Mısır gibi bölgenin en güçlü ülkeleri arasında ciddi siyasi ve ideolojik farklılıklar bulunuyor. Bu ülkelerin her birinin kendi ulusal çıkarları ve bölgesel rakipleri mevcut. Bölgesel rekabet, ülkelerin aynı askeri ittifakta yer almasını güçleştirecektir.

2-) Ekonomik Engeller: Bir askeri ittifakın sürdürülebilmesi için önemli ekonomik kaynaklara ihtiyaç duyuluyor. Her üyenin savunma harcamalarına katkıda bulunması ve ortak projelere yatırım yapması gerekiyor. Ekonomik olarak farklı seviyelerde olan İslam ülkeleri için bu önemli bir zorluk teşkil edecektir.

3-) Askeri Kapasite: NATO'ya benzer bir yapının kurulabilmesi için ülkelerin askeri kapasitelerini ortak bir komuta altında birleştirmesi gerekiyor. İslam ülkelerinin askeri teknolojileri, eğitim standartları ve stratejik doktrinleri arasında büyük farklılıklar bulunuyor. Bu farklılıklar, ortak operasyonlar ve entegre bir savunma sistemi oluşturmayı zorlaştıracaktır.

Tüm bu zorluklara rağmen, NATO benzeri bir yapının İslam ülkeleri arasında kurulması mümkündür. Kurulacak böylesi bir ittifak bölgedeki dengeleri önemli ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olacaktır.