“Çin’in Bir Kuşak Bir Yol Projesi (One Belt One Road)”

I.5. PROJENİN HEDEFLERİ

Bildirgeye göre, proje kapsamındaki ülkeler, beş ana hedefi desteklemeli ve bu alanlarda işbirliğini güçlendirecektir. Bu hedefler, politika koordinasyonu, olanakların birbirine bağlanabilirliği, engelsiz ticaret, finansal bütünlük ve halklar arasında birebir bağların kurulmasıdır.

I.6. PROJENİN EKONOMİK BÜYÜKLÜĞÜ ve UYGULAMA AŞAMASI

Çin Kuşak-Yol kapsamında, 155 ülke ve 31 uluslararası örgütle, 2 trilyon Doların aşan değerde, 202 sözleşme imzaladı.

70'ten fazla ülkede yürütülen projeler, dünya nüfusunun 3'te 2'sini, küresel gayrisafi hasılanın yarısını kapsayan coğrafyaya yayıldı.

Girişim, kendi yatırım ve finansman kanallarını da oluşturdu. Ağustos 2023 itibarıyla fondan 75 projeye 22 milyar dolar yatırım yapıldı.

Proje, yurt dışındaki altyapıya yönelik büyük devlet yatırımlarıyla başladı. 1 trilyon Dolar olan yatırımın büyük kısmı, enerji santralleri ve demiryolları gibi enerji ve ulaştırma projelerine aktarıldı.

Kuşak-Yol kapsamımda Çin devlet işletmeleri dünyadaki liman ve konteyner terminallerine 20 milyar dolardan fazla yatırım yaptı.  Petrol ve gaz boru hatları da dahil olmak üzere çeşitli enerji projeleri halen devam ediyor.

Çinli şirketler, İtalya’daki Vado Ligure ve Trieste limanlarına yatırım yaptılar. Çin’in İtalya’daki yatırımlarının 7 milyar Euro tutacağı hesaplanmaktadır.

Çin’in Süveyş Kanalı çevresinde de yatırımı bulunmaktadır. 2018 yılında Sokhna Limanı’nda inşa faaliyetleri başlamıştır.

Yunanistan’ın en büyük limanı olan Pire Limanı’nın hisselerinin % 67’lik kısmı, 2016 yılında Çinli şirkete geçti.

Türkiye’de ise 2015 yılında, Kumport Limanının % 65’lik hissesini, 940 milyon dolara Çinli konsorsiyum satın almıştır. Çinli şirketlerin Türkiye’deki yatırımları 2,6 milyar doları geçmiş durumdadır.

Çin’in Kuşak-Yol Projesi 2050 yılında tamamlandığında, 100 trilyon dolar harcanmış olacak.

I.7. PROJENİN FİNANSMANI

Kuşak-Yol’u finanse eden şirketler, bankalar ve fonlar şu şekildedir.

• İpek Yolu Fonu (Silk Road Fund)
• Çin Sanayi ve Ticaret Bankası (The Industrial and Commercial Bank of China (ICBC)
• Çin Kalkınma Bankası (The China Development Bank)
• Asya Yatırım ve Kalkınma Bankası (Asian Infrastucture and Investment Bank)
• Çin Eximbank (China Exim Bank)
• Enerji Kalkınma Fonu (Energy Development Fund)
• Deutsche Bank

Avrupa bankalarından Deutsche Bank, Çinli firmalara projelerinde teminat mektubu vermekte, kredi kullandırmakta ve aynı zamanda operasyonel anlamda 350 şube ile Çin’de hizmet vermektedir.

I.8. PROJENİN İŞBİRLİĞİ MEKANİZMALARI

Proje kapsamındaki ilgili ülkeler arasında iletişimi güçlendirmek ve “Kuşak-Yol” projesine daha fazla ülkenin katılımını sağlamak için çok taraflı işbirliği mekanizmalarının görevleri arttırılacaktır.

Şangay İşbirliği Örgütü, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC), Asya-Avrupa Toplantısı, Asya İşbirliği Diyaloğu, Çin-Arap Devletleri İşbirliği Forumu, Çin-Körfez İşbirliği Kurulu Stratejik Diyalogu ve Orta Asya Ekonomik İşbirliği gibi mevcut çok taraflı mekanizmalardan faydalanılacaktır.

I.9. GÜZERGAH ÜLKELERİ ARASINDAKİ SORUNLAR

Proje içerisindeki ülkeler arasındaki sorunlar karşılıklı iş birliklerinin sağlanması noktasında sıkıntılar yaratmaktadır.

• Proje güzergâhı üzerindeki ülkelerin siyasi istikrarsızlıkları, sınır anlaşmazlıkları gibi iç sorunları,
• Söz konusu ülkelerin altyapı sorunları, bu ülkeler arasındaki dış ticaret açığı,
• Yeterli şeffaflık olmaması ve yerel mevzuattan kaynaklanan sorunlar,
• Bölge ülkelerinin ucuz Çin mallarının pazarda egemen olmasına ilişkin endişeleri,
• İhracatta uygun standartların uygulanmaması,
• Güzergâh üzerindeki ülkelerin bazılarının projeyi Çin’in kendi içişlerine müdahale olarak algılamaları,
• Söz konusu ülkelerin jeopolitik stratejilerindeki farklılıklar,